Φιλοσοφία

O όρος Ashtanga yoga αναφέρεται πρώτη φορά στα κείμενα του Patanjali το 200 π.Χ., 500 περίπου χρόνια μετά τη διδασκαλία του Βούδα. Πρόκειται για ένα παραδοσιακό είδος yoga με οκτώ μέρη-αρχές (Asthanga = οκταμελής). Οι αρχές αυτές είναι οι εξής:

     Yamas - ηθικοί κανόνες σε σχέση με την κοινωνία

     Niyamas - ηθικοί κανόνες σε σχέση με τον εαυτό μας

     Asana - στάσεις που δυναμώνουν το σώμα

     Pranayama  - ασκήσεις αναπνοής

     Pratyahara  - έλεγχος των αισθήσεων

     Dharana - συγκέντρωση του νου

     Dhyana - διαλογισμός

     Samadhi - απόλυτη αλήθεια, διαύγεια του πνεύματος

Σίγουρα αυτά τα 8 βήματα μπορούν να αναλυθούν περαιτέρω, ωστόσο μια θεωρητική ανάλυση θα ήταν μάλλον άστοχη μιας κι ο καθένας βιώνει το κάθε βήμα διαφορετικά μέσω της προσωπικής του καθημερινής πρακτικής. Πιστεύουμε ότι μια πρακτική πρέπει να παίρνει υπόψη της καθένα από τα παραπάνω μέρη. Αυτό θα κάνει την εξέλιξη του ασκούμενου να είναι ολοκληρωμένη και πλήρης.

philosοphy Ashtanga YogaΤα δυο πρώτα βήματα της Ashtanga είναι σημαντικά μιας και θέτουν το πλαίσιο της πρακτικής μας και αποτελούν τα θεμέλια για ότι ‘χτιστεί’ μέσα μας μέσω αυτής. Έτσι, στο πρώτο βήμα, τα Yamas, καλούμαστε να ακολουθήσουμε αρχές όπως: τη μη βια, την αλήθεια, την τιμιότητα, τον αυτοέλεγχο και τη μη κτητικότητα.

Στο δεύτερο βήμα, τα Niyamas, έχουμε την καθαριότητα του σώματος, του νου, των συναισθημάτων, την αποδοχή του εαυτού, την αποφασιστικότητα, την επιμονή, την αυτοπαρατήρηση και την πίστη σε αυτό που ασκούμε.

Στο τρίτο βήμα, την Asana, όπου το σώμα εξασκείται σε στάσεις συνηθισμένες ή ασυνήθιστες. Οι στάσεις αυτές σε συνδυασμό με την αναπνοή και την συγκέντρωση μας φέρνουν σε διάφορες καταστάσεις ύπαρξης. Αυτό λειτουργεί ευεργετικά αφυπνίζονταν τις αισθήσεις μας και ξεκλειδώνοντας το κορμί μας καθώς τα διάφορα συναισθήματα που έχουν αποθηκευθεί σε διάφορα μέρη του σώματος απομακρύνονται σαν κατακάθια.

Σταδιακά μπαίνουμε στο επόμενο βήμα την Pranayama, τον έλεγχο δηλαδή της αναπνοής. Μέσω διαφόρων ασκήσεων αναπνοής μαθαίνουμε να μαθαίνουμε την αναπνοή μας ή μέσω αυτής να καθαρίζουμε - αποτοξινώνουμε το σώμα μας.

Το επόμενο βήμα η Pratyahara, συχνά μεταφράζεται σαν έλεγχος των αισθήσεων ή καλύτερα σαν μη προσκόλληση σε αυτές.  Έχοντας επίγνωση κατά την πρακτική μας, θα παρατηρήσουμε πως το σώμα δεν ανταποκρίνεται το ίδιο κάθε φορά. Κάποτε θα είναι πιο δυνατό, κάποτε πιο ευλύγιστο, κάποιες στιγμές πιο αδύναμο, κάποιες πιο σφιγμένο ενώ άλλοτε η ισορροπία θα είναι ή δεν θα είναι καλή. Μέσω της Pratyahara καλούμαστε να μη δημιουργήσουμε προσκόλληση στην αίσθηση που μας δίνει μια συγκεκριμένη επίδοση. Έτσι αρκούμαστε στο να διατηρήσουμε και να χαρούμε την πρακτική μας όπως είμαστε την στιγμή εκείνη, όχι σκεπτόμενοι το πώς ήμασταν ή το πώς θα θέλαμε να είμαστε.

Στο επόμενο βήμα, την Dharana, ασχολούμαστε με την ικανότητα συγκέντρωσης του νου. Εξασκούμαστε στο να κρατάμε την προσοχή μας σε κάτι συγκεκριμένο, όπως η παρατήρηση της αναπνοής, η προσήλωση της ματιάς σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο, η επανάληψη κάποιας φράσης ή η επίγνωση κάποιας απλής καθημερινής ασχολίας .

Στο έβδομο βήμα, την Dhyana, εξασκούμαστε στο διαλογισμό διατηρώντας μια  κατάσταση που κρατάει τον νου εστιασμένο χωρίς διακοπές, φέρνοντας μας σε μια ενότητα νου και αντικειμένου, παραμένοντας ταυτόχρονα συνειδητοί.

Το τελευταίο βήμα, το Samadhi αναφέρεται στη διαύγεια του πνεύματος, την ελευθερία από κάθε τι τετριμμένο και παροδικό. Σταδιακά, κατά την πρακτική θα υπάρξουν κάποιες στιγμές που έστω και για λίγο ο ασκούμενος, βιώνοντας πλήρως τη στιγμή, θα ξεχάσει την αίσθηση του χρόνου, του βάρους ή οτιδήποτε άλλο τον εγκλωβίζει και θα νιώσει απόλυτη ελευθερία.

Συχνά κάποιος θα ξεκινήσει την πρακτική του μέσω της Asana μα καθώς προχωρά και με την καθοδήγηση ενός σωστού δασκάλου θα προσεγγίσει και θα συμπεριλάβει σε αυτή και τις υπόλοιπες αρχές. Αυτό είναι θεμιτό και σκόπιμο διότι τα 8 αυτά βήματα είναι αλληλοσυνδεόμενα όπως οι κρίκοι μιας αλυσίδας. Έτσι, αν θέλουμε η πρακτική μας να μας εξελίσσει ως ολότητα δεν μπορούμε  να εκτελούμε στάσεις ασυνείδητα και να πιέζουμε το κορμί μας να φτάσει εκεί που ακόμα δεν τα καταφέρνει. Για να ωφεληθούμε από αυτή την παράδοση την εξασκούμε ως έχει και όχι επιλεκτικά, με επίγνωση, με υπομονή, με επιμονή, με αποφασιστικότητα, με προσαρμοστικότητα, με πίστη και ευγνωμοσύνη.